محسن جابرى عربلو
59
فرهنگ اصطلاحات فقه اسلامى ( در باب معاملات ) ( فارسى )
به عقيدهء حنابله اكراه محقق نمىشود مگر اينكه شخص مكره چيزى از عذاب را احساس نمايد ، مثل ضرب و حبس و آيا مجرد ، وعيد اكراه است يا نه ؟ از احمد دو قول نقل شده است و اكثر فقهاء گفتهاند كه اكراه بوسيلهء وعيد تحقق پيدا مىكند . شرائط اكراه در نظر حنابله بدين شرح است : اول - اينكه شخص مكره داراى قدرت و نفوذ باشد . دوم - اينكه شخص مكره گمان برد كه در صورت مخالفت ، تهديد و وعيد به مرحله عمل خواهد رسيد . سوم - ضررى كه مكره از آن بيم دارد كثير باشد ، مانند : قتل و ضرب شديد و حبس طويل « 1 » . انبات برآوردن موى بر زهار ، روييدن موهاى درشت بر دستگاه تناسلى و پيرامون آن ، نبات العانه . انبات يكى از علائم بلوغ مىباشد . در نظر فقهاى مذاهب خمسه برآمدن موى درشت بر زهار مرد يا زن علامت بلوغ آنها مىباشد و اكثريت قريب به اتفاق فقهاء آن را مقتضى حكم به بلوغ دانستهاند ، ليكن ابو حنيفه مخالفت نموده و معتقد است كه نبات عانه ، بلوغ يا دليل آن نيست . و در مذهب شافعى قول اصح آن است كه نبات عانه علامت بلوغ است در فرزند كافر فقط ، نه در مسلم « 2 » . ايجاب مقابل قبول ، و به تعبير ديگر ايجاب در بيع يا عقد ديگر چيزى است كه قبل
--> ( 1 ) . المغنى تأليف ابن قدامه ج 7 ، ص 382 . ( 2 ) . تذكرة الفقهاء ج 2 ، ص 73 . حدائق الناضره ج 5 ، ص 274 ، الاقناع تأليف شرف الدين مقدسى ج 2 ، ص 222 ، مغنى المحتاج ج 2 ، ص 167 ، المهذب تأليف ابو اسحاق شيرازى ج 1 ، ص 330 ، ميزان الكبرى تأليف شعرانى ج 2 ، ص 78 .